KIBRIS MECLİSİ’NDE KADIN SİYASETÇİLER [1]

Yusuf EROĞLU*

 

Öz

 

1931 yılından beri Kıbrıs adasında zulme uğrayan Türk kesimi 19 Şubat 1959 yılında Londra Antlaşması ile özgürlüklerini kısmen de olsa kazanabilmişlerdi. Londra Antlaşması ile adada yaşayan Rum ve Türk halkı bağımsız ve ortak bir devlet kurdular. Rumların kadın vekillerine rakip olarak Kıbrıslı Türk kadını da dâhil oldu. Kıbrıs adasında ilk kadın siyasetçilerimizden olan Ayla Halit Kazım ve Kadriye Hulusi Hacıbulgur, Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti Meclisi’nde Türk halkının hakkını savunmuş ve bu yolda arkalarından ilerleyecek diğer kadınlara ilham olmuşlardır.

Kadriye ve Ayla Hanımları örnek alan diğer kadın vekillerimiz 1983 senesinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclisi kurulduktan sonra da kadın siyasetçi ve vekiller görev almışlardır. Bu kadın vekillerden 6 tanesinden makalede bahsedilmiştir. Bunlardan ikisi emekliye ayrılmış olan KKTC’nin ilk Maliye Bakanı Onur Borman ve KKTC’nin ilk ve tek kadın Başbakan Sibel Siber’dir. Diğer 4 kadın vekilimiz ise halen mecliste görev almakta olan KKTC’nin ilk Başbakan Yardımcısı Fazilet Özdenefe, Meclis İdare Amiri Yasemin Öztürk, Meclis Divan Kâtibi Şifa Çolakoğlu ve Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Genel Başkanı Sıla Usar’dır.

Anahtar Kelimeler: Kıbrıs, Kadın Siyasetçiler, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclisi.

Abstract

The Turkish people in Cyprus had a difficult life after 1931. But they became free with the Treaty of London on 19 February 1959. With this treaty, Greek and Turkish people created a new, independent country together. Turkish Cypriot women also started to work in politics. Ayla Halit Kazım and Kadriye Hulusi Hacıbulgur were the first female politicians on the island. They protected the rights of the Turkish people in the parliament and helped other women to become politicians.

In 1983, the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC) was established. After that, many women followed Ayla and Kadriye and entered the new parliament. In this article, I write about six female politicians from the TRNC. Two of them are retired now: Onur Borman (the first female Finance Minister) and Sibel Siber (the first and only female Prime Minister). The other four women are still working in the parliament today: Fazilet Özdenefe, Yasemin Öztürk, Şifa Çolakoğlu, and Sıla Usar from the Republican Turkish Party (RTP).

Keywords: Cyprus, Female Politicians, Assembly of the Turkish Republic of Northern Cyprus.

Giriş

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Meclisi, kanlı, zulüm ve acı yollarla kurulmuştur. Kuruluşunun arka planındaki olaylar daha İngilizler ada yönetimindeyken gerçekleşmiştir. Adada yaşayan Rum halkı 1931 yılında Yunanistan’ın kışkırtması ve teşviki ile adada yaşayan İngiliz ve Türklere karşı saldırılar yapmışlar. 1931 yılında Yunanistan’ın teşviki ile Kıbrıs adası Rumlar tarafından ele geçirilmek istenmiş ve bunun için “Enosis Planı”[2] devreye girmiştir. Bu plan neticesine saldırılar önce İngiliz yönetimine karşı yapılmıştır. Daha sonra İngiliz yönetimi kendisine yapılan bu saldırıları engelleyebilmek için adada yaşayan Türk halkını “polis” olarak görevlenirmiştir. Böylece İngiliz yönetimi ve Rum halkı arasına Türkler yerleştirilmiş ve Rumlar ile Türkler karşı karşıya getirilmiştir.[3] Rum kesiminin yaptığı silahlı eylemler örgütlü ve planlı bir şekilde yapılmaktaydı. Bu eylemleri gerçekleştiren örgütün ismi ise “EOKA[4]”dır. EOKA’nın silahlı saldırıları sonucu katledilen ve zulmedilen Türk halkı kendini savunabilmek için “Türk Mukavemet Teşkilatı (TMT)”[5] kurmuşlardır.  Yunanistan devleti, ENOSİS planını İngiltere’nin engellemeleri sayesinde siyasi olarak gizlice gerçekleştirememiş ve self-determinasyon[6] için Birleşmiş Milletler (BM)’e başvurmuştur.  14 Aralık 1954 tarihinde yapılan başvuru Kıbrıs sorununu ilk defa uluslararası platforma getirilmiş oldu.[7] İngiltere ve Türkiye hükümeti başvurunun yanlış olduğunu savunmuş ve adada tek Rum halkının yaşamadığını dile getirmişlerdir. BM’nin reddetmesiyle Rumların ve Yunanistan hükümetinin planları suya düştü. 1955 Londra Konferansı ve 1956 NATO toplantıları olumlu sonuç vermeyince Türk kesimi 1956 yılında “taksim” tezini ortaya atmıştır. Taksim tezi ile adada Rum halkı kendi hükümetini kuracak; Türk kesimi kendi hükümetini kuracaktı. 11 Aralık 1959’da Zürih’te toplanan Türkiye, Yunanistan başbakanları Menderes ve Karamanlis ile dışişleri bakanları Zorlu ve Averof  “Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti” kurma kararı almışlardır. Ancak bu kararın gerçekleşebilmesi için Türk ve Rum kesimi liderlerinin de imzalaması gerekmektedir.[8]

Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti Meclisi Kadın Siyasetçiler

19 Şubat 1959 yılında Londra’da Türk kesimini temsilen Dr. Fazıl KÜÇÜK ve Rum kesimini temsilen Başpiskopos Makarios Londra Antlaşması imzalanarak “Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti Meclisi” kurulmuştur.[9] Meclis kurulduktan sonra Temsilciler Meclisi ve Cemaat Meclisleri oluşturuldu. Meclislerin içerisine hızla Kıbrıslı Türk kesimin haklarını savunabilecek bileği kuvvetli, hitabeti güçlü, stratejik ve politik düşüncesi olan kişiler girdi. Bu kişiler içerisinde naifliği ve kibarlığı ile bilinen, yüreği vatan aşkı ile dolu olan, gözü pek iki kadın siyasetçimiz bulunmuştur. Birisi eşi vefat ettiği için onun yerine rica minnet ile gelen Ayla Halit Kazım’dır. Bir diğer kadın vekilimiz ise öğretmen Kadriye Hulusi Hacıbulgur’dur.[10]  

Ayla Halit KAZIM: 26 Eylül 1934 doğumludur. Babası eski tüccarlardan Zeki Müderrisoğlu’dur.[11] İlkokulu Larnaka’da Amerikan Akademisi’nde okumuştur. Ancak 5. Sınıfa geldiğinde ailesinin kararı ile nişanlanmış ve okulu bırakmak zorunda kalmıştır. Eşinin adı Halit Kazım (Şemsettin)’dır. Çiftçilik ve tarım ile geçimini sağlarlardı. 3 oğlan 1 kız çocuğu sahip olmuşlardır.[12] 1953 yılında Kıbrıs adasında Kadınlar Birliği’nin kurulmasında ve sonraki faaliyetlerinde yer almıştır. Ayla Halit Kazım etrafı tarafından sevildiği için ve hayır işleri yaptığı için Baf’ta Belediye Başkanlığı yapmıştır.[13] O sırada eşi Halit Kazım ise Temsilciler Meclisi’nde milletvekilliği yapmıştır. 1963 yılında ise geçirdiği trafik kazası sonrası vefat etmiştir. Eşi vefat eden Ayla Hanım, mecliste çalışan milletvekili arkadaşlarından eşinin yerine milletvekili olma teklifi alır. Bu teklifi duyan Ayla Hanım, vatanına hizmet etmek ve eşinin görevini tamamlamak için kabul eder. Bunun için kendisi “tayin ile gelen ilk kadın milletvekili” olmuştur. Ancak meclis 1963 yılında “Kanlı Noel saldırıları” gerçekleşmiş ve adada yaşayan Türklere yönelik sistematik katliamlar yapılmıştır. Bunu üzerine Türk kesimi meclisten çekilmiştir. Ayla Hanım da milletvekilliği 2 ay sürmüştür.[14]

Kadriye Hulusi HACIBULGUR: Tam adı Kadriye Ahmet Hulusi HACIBULGUR’dur.[15] 30 Kasım 1905 doğmuştur. 1921 yılında Viktorya Kız Lisesinden mezun oldu.[16] Mezun olduktan sonra Kıbrıs adasında ilkokul öğretmenliği ve başöğretmenlik yapmıştır. 1959 yılında emekli olup 28 Temmuz 1960 yılında Türk Cemaat Meclisine milletvekili seçilmiş ve Kıbrıs’ta seçim ile milletvekili olan ilk kadın siyasetçi olmuştur.[17] Milletvekilliği zamanında güçlü duruşu ile ön plana çıkan Kadriye Hulusi Hacıbulgur, Rauf Denktaş ve Osman Köse üzerinde de oldukça etkili bir insan olmuştur. 18 Temmuz 1970 yılında milletvekilliği göre sona ermiştir. Kadriye Hanım hiç evlenmemiş, kendini eğitime, çocuklara ve Kıbrıs Türklerinin özgürlüğüne adamıştır.[18] 13 Ağustos 1986 tarihinde ise hayata gözlerini kapamıştır.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Meclisi Kadın Siyasetçiler

Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti döneminde Rum kesimi ne ENOSİS planından vazgeçti ne de EOKA saldırılarını durdurdu. En ufak ayrışmada silaha sarılıp Türkleri adadan atma politikalarına devam ettiler. Adada yaşayan Türkleri, Avrupa’nın kanatları altında yapamayan Yunanistan ve Kıbrıs Rum halkı son olarak yıldırma politikasını uygulamaya koydular. Bu politikanın adına “Akritas Planı”[19] demişlerdir. Amaçları en başında olduğu gibi Türkleri adadan atmak ve Yunanistan ile birleşmektir. Plana göre antlaşmaların işe yaramadığı, Rumlara haksızlık yapıldığı ve Garantör devletlerle[20] yapılan askeri ittifakı ortadan kaldırmak.   20 Temmuz 1974 yılının sabahına kadar devam eden saldırılara Türkiye’nin her ihtimali ve sonucu göze alarak yaptığı askeri çıkartma yapmıştır. Bu çıkartma sonrası adadaki Türk kesimi Rum baskılarından kurtulmuş ve uzun uğraşlar sonucunda masaya oturulmuştur. Cenevre Konferansı olarak geçen bu oturumda bir neticeye varılamadığı için Türk ordusu son kez adaya çıkartma yaptı ve 14-16 Ağustos 1974 günlerinde Türk kesimi Kuzey tarafa güvenli şekilde göçlerini sağladı. Ardından 17 Haziran 1983 senesinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kuruldu.[21]   Ardından Maliye işlerini ve ekonomiyi düzenlemek için bu işten anlayan birilerine ihtiyaç duyuldu. Onur Borman, bu kişiler arasında yer alan isimdir. Türkiye Cumhuriyeti’nde kendisini kanıtlamış iyi bir maliyeci olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne atandı. Yaptığı işlerde başarılı olan Borman, daha sonra Ekonomi ve Maliye Bakanı olarak atanmıştır. Bu sayede kendisi KKTC’nin ilk kadın vekili olmuştur.

Onur BORMAN: Onur Borman, 5 Temmuz 1941 yılında Limasol’da doğdu. Öğretim hayatını Limasol 19 Mayıs Kolejin’de birincilik ile tamamladı. Ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinden mezun oldu. Mezuniyetinin ardından önce öğretmenlik sonra Türkiye Cumhuriyeti’nde görev aldı. 1967 yılında, Kıbrıs’ta kurulan geçici hükümette Maliye Bakanlığın’da Bütçe ve Mali İşler Sorumlusu olarak atandı.[22] 1974’ten sonra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine geçiş döneminde yasaların hazılanması, bütçelerin düzenlenmesi konusunda Maliye Bakanlığı’nda Bütçe ve Mali Kontrol Dairesi ilk kadın müdürü olarak görev aldı. Ardından Ekonomi ve Maliye Bakanlığı’nda da ilk kadın Genel Sekreter olarak atandı. Bir sonraki yıl ilk kadın müsteşarı ve Cumhurbaşkanı danışmanı oldu. 1993 yılında Demokrat Parti Lefkoşa milletvekili olarak meclise girdi. Bir yıl sonra Ekonomi ve Maliye Bakanı olarak atandı. Aynı zamanda KKTC’nin ilk kadın bakanı olmuştur. 1998 yılında mecliste ilk kadın Komisyon Başkan’ı olarak seçildi ve Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komisyonu’nun başkanlığını üstlendi. Daha sonra KKTC Merkez Bankası Kurucu heyet başkanlığı ve Vakıflar Bankası Yönetim Kurulu Başkanlığı görevlerinde bulundu. 18 Aralık 1998 yılında ise milletvekilliği görevi sona ermiştir.[23] Onur Borman, evli ve 2 çocuk annesi olarak halen KKTC’de yaşamaktadır. Kendi hayatını ve yaptıklarını anlatan “İcraatlarım ve yaşadıklarım” adlı kitabı yazdı. Kitabın içerisinde Kıbrıs Türkelri’nin mücadeleleri ve KKTC’nin kuruluşuna giden süreç ve sonrası anlatılmaktadır.[24] Kitabın içerisinde bolca gzete küpürü, tarihi belge ve fotoğraf yer almaktadır.Ayrıca Onur Borman, 6 Eylül 2012’den 6 Haziran 2022 yılına kadar Havadis gazetesinde siyasi, ekonomik alanda köşe yazıları yazmıştır.[25] Onur Borman’dan sonra gözlerini ve hedeflerini daha yukarıya diken, Kıbrıs Türk halkı için çok çalışan Kıbrıslı Türk kadın vekillerinden birisi KKTC’nin ilk ve tek Başbakanı olmuştur. Bu kişi tıp alanında da kendisini kanıtlamış olan Dr. Sibel Siber’dir.

Sibel SİBER: 13 Aralık 1960 yılında Lefkoşa’da doğdu. 1977 yılında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'ne başladı ve 1983 yılında tıp doktoru ünvanını alarak mezun oldu. İhtisasını Şişli Eftal Hastanesi'nde İç Hastalıkları alanında yaptı.   Eğitimini tamamladıktan sonra KKTC'ye dönen Siber, aynı yıl özel muayenehane açarak meslek hayatına başladı. 1989 yılında burslu olarak ABD’de Virginia Üniversitesi'nde Diyabet ve Endokrinoloji eğitimi gördü. 2000 yılında Fullbright burslusu olarak ABD'de Chicago Rush Üniversitesi'nde Romatizmal Hastalıklar alanında eğitim aldı.  19 Nisan 2009 Erken Genel Seçimlerinde CTP-BG’den Lefkoşa milletvekili seçildi. 13 Haziran 2013 tarihinde kurulan geçici hükümette Başbakan olarak göreve başladı. Siber, bu görevle KKTC’nin ‘ilk kadın başbakanı’ ünvanını aldı.[26]  Sibel Siber, evli ve 2 çocuk annesidir. Dr. Sibel’in deneme yazılarından oluşan “Düşlerim ve Düşüncelerim” isimli toplama bir eser[27]; “Aynı masada Yarım Asır” adlı kitabında Kıbrıs sorununa ve çözümüne dair yapılan ilk 6 yıldaki (1968-1974) müzakerelerde gizli oturum tutanakları ve bilinmeyen belgeleri ortaya çıkardığı adlı bir eser[28]; Kıbrıs’ta etkili olan Kardeş Ocağı adlı kulübü ve onun yaptığı faaliyetleri anlatan “Kardeş Ocağı – Kıbrıs’ta Jön Türkler Hareketi: Kulüp” adlı bir eser yazmıştır.[29] Ayrıca Dr. Sibel Siber çeşitli televizyon kanallarında ve internet kanallarında hem siyasi[30] hem de sağlık alanında[31] konuşma yaptığı videolar bulunmaktadır. 23 Ocak 2022 tarihli 12. Milletvekili Genel Seçim sonrası 11 kadın vekili görev almaktadır.[32]  Meclis Başkan yardımcısı, parti grup başkanı, idari amir ve divan katipliği gibi mecliste ve siyasette önemli mevkilerde yer alırlar. Başkan yardımcısı Fazilet ÖZDENEFE, başbakanlık divanı idari amiri Yasemin ÖZTÜRK, başbakanlık divan katibi Şifa ÇOLAOĞLU, Cumhuriyetçi Türk partisi genel başkanı dr. Sıla USAR.

Fazilet ÖZDENEFE: 1980 yılında doğdu.[33] Lise öğrenimini Türk Maarif Koleji’nde tamamlamıştır. 1997 yılında British Council tarafından verilen “Chevening” bursu ile İngiltere’de Hukuk eğitimine başlamış ve 2001 yılında Warwick Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuştur. 2001-2002 yılları arasında avukatlık stajını tamamlayarak, 2002 yılından itibaren Girne’de Özdenefe Hukuk Ofisi’nde avukatlık mesleğini icra etmeye başladı. Mezun oluşundan beri İnsan Hakları, Çocuk Hakları, Kadın Hakları ve LGBT+’lı bireylerin hakları adına çeşitli programlarda, projelerde, eğitimlerde ve örgütleşmelerde yer almıştır. 23 Ocak 2022 Milletvekilliği Erken Genel Seçimlerinde yeniden Cumhuriyetçi Türk Partisi Girne Milletvekili olarak seçildi ve 7 Şubat 2022 tarihinde ant içerek göreve başladı. 7 Mart 2022 tarihinde Genel Kurul’da yapılan oylamada Cumhuriyet Meclisi Başkan Yardımcılığına seçildi. Cumhuriyet Meclisi’ne seçilen ilk kadın Meclis Başkan Yardımcısı oldu. 18 Kasım 2024 tarihinde yapılan seçimle yeniden Cumhuriyet Meclisi Başkan Yardımcılığına seçilmiştir.[34]  Fazilet Özdenefe, halen meclis başkanlığı yapmakta olup kendisi evli ve 1 çocuk sahibidir. Medya ve haberlerde Kıbrıslı Kadınlar için yaptığı projeleri[35]; siyasi söylem ve demeçleri[36]; KKTC Meclisi’nde yaptığı konuşmalarla sıkça yer almaktadır.[37]

Yasemin ÖZTÜRK: 10 Şubat 1974 yılında Sivas’ta doğmuştur. İlköğrenimini Kıbrıs’ta bulunan İskele kazasına bağlı Aygün İlkokulunda tamamladı. Ardından Orta ve Lise eğitimi Bekirpaşa Lisesi’nde tamamladı. Eğitim hayatına uzun süre ara verdikten sonra 2005 yılında Yakın Doğu Üniversitesi Hukuk bölümünden mezun olmuştur.[38] 13 sene avukatlık yaparken bir yandan da Lefke Avrupa Üniversitesi’nde Siyaset ve Kamu Yönetiminde Master yapmıştır. Master bittikten sonra ara vermeden aynı üniversite ve bölümde doktoraya başlamış olup halen doktoraya devam etmektedir. 7 Ocak 2018 ve 23 Ocak 2022 tarihli Milletvekilliği Erken Genel Seçimlerinde Ulusal Birlik Partisi İskele Milletvekili seçilmiştir. 2. Dönem Milletvekilliğinde görevine ek olarak Meclis İdare Amirliği yapmaktadır.[39]  Yasemin Öztürk, evli ve 2 çocuk annesidir. Havadis gazetesinde yayımlanan bir röportajında çocukluğunda spikerlik, kız kardeşinin hukuk okumak istediğini söylüyor. Yıllar sonra kız kardeşi spiker oluyor. Kendisi ise hukuk bitiriyor.[40] Medya ve haberlerde, genel siyasi olaylar[41] ve “Chabad” adlı Yahudi bir örgütün Kıbrıs Adası’nı sessizce işgal etmeye ve sayılarının artmaya başladığı yönünde haberlerle yer almaktadır.[42]

Şifa ÇOLAOĞLU: 24 Aralık 1972 yılında İngiltere’de doğmuştur. 1990'da Gazimağusa Türk Maarif Kolejinden mezun olmuştur. 1994’te ise Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Müzik Öğretmenliği Bölümünden mezun olmuştur.  1994’ten 2013 yılına kadar Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda öğretmenlik ve idarecilik yapmıştır. Uluslararası Mağusa Kültür Sanat Festivali festival komitesinde 20 yıl, ÖYAK Yönetim Kurulunda 9 yıl yönetici olarak görev yapmıştır. 23 Ocak 2022 Milletvekilliği Erken Genel Seçimlerinde Cumhuriyetçi Türk Partisi Gazimağusa Milletvekili seçilip 7 Şubat 2022 tarihinde yemin ederek göreve başlamıştır. Milletvekilliği görevinin yanı sıra KKTC Meclisinde Divan Kâtipliği yapmaktadır.[43] Şifa Çolakoğlu, evli ve 2 erkek çocuk annesidir. Medya ve haberlerde eğitim alanında öğretmen hakları[44], okul şartları, burslar, eğitim kanunları ve müfredatlar hakkında sert eleştirileri ile yer almaktadır.[45]

Sıla USAR: 15 Aralık 1972 yılında Lefkoşa’da doğmuştur. Evlendiği için adının sonuna “İncirli” soyadı eklenmiştir.[46] Bundan dolayı tam adı Sıla Usar İncirli’dir. 1990’da Türk Maarif Koleji’ni bitirmiştir. Ardından 1996’da Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olarak doktor olmuştur. Uzmanlığını,  2001 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı’nda tamamlamıştır. 2002-2018 yılları arasında Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi’nde Nöroloji Uzmanı olarak görev yapmıştır. 2015-2018 yıllarında ise Nöroloji Klinik Şefliği görevini yürütmüştür.  7 Ocak 2018 ve 23 Ocak 2022 Genel Seçimlerinde Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Lefkoşa Milletvekili seçilmiştir. Milletvekilliği görevinin yanında CTP Grup Başkanlığı görevini yapmaktadır.[47] Sıla Usar, evli ve 2 çocuk annesidir. Nöroloji alanında uluslararası dergiler yazılar yazmış[48] ve birçok kongrede konuşlar yapmıştır.[49] Medya ve haberlerde siyasi faaliyetleri genel olarak görüşmeler ve iktidara gelme yönünde geleneksel haberler üzerinde olmuştur.[50]

SONUÇ

Kıbrıslı Türk kadınlar sadece sosyal ve ilmi alanda değil siyasi alanda da aktif ve yönlendirici bir rol oynadığı görülmektedir. Kıbrıs Federe Cumhuriyeti’nden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kuruluşuna ve devamında önemli alanlarda vatan aşkı ile milletine ve vatanına hizmet etmişlerdir. Öğretmen, doktor, avukat, ekonomist ve diğer mesleklerden gelmiş olan kadınlarımız, alanlarında edindikleri bilgiler ışığında önemli işlere imza atmışlardır.

Toplumsal cinsiyet eşitliği anlamında da diğer kadınlara ilham kaynağı olmuşlardır. Kadınların mecliste görünürlüğünün artması KKTC meclisinde demokrasinin gelişmişliğini ve kadın-erkek eşitliğinin gün ve gün arttığını göstermektedir.

Daha adını saymadığımız birçok kadın vekilimiz ve siyasetçimiz görünürlükten ve bilinirlikten uzak şekilde vatanlarına hizmet etmeye devam etmektedir. Her biri etkili, medyada ses getiren işler yapmaktadır. Buraya aldığımız ve almadığımız diğer vekil ve siyasetçimizin her birine ayrı ayrı teşekkür ederim. Emeklerine ve yüreklerine sağlık sıhhat dilerim.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KAYNAKLAR

A. Kitap ve Makale

Atun, S. ve Fevzioğlu, B. (2016). Kıbrıslı Türklerin örgütlenme ve aydınlanma çalışmalarında üç öncü isim: Necati Özkan, Faiz Kaymak, Kadriye Hacı Bulgur (İz Bırakmış Kıbrıslı Türkler, Cilt 4). Doğu Akdeniz Üniversitesi Yayınları.

KKTC Milli Eğitim Bakanlığı. (2024). 8. sınıf Kıbrıs ve Kıbrıs Türk tarihi. (s. 52).

Selçuk, F., Mut, S., İncirli, S. U. ve Akalın, T. (2013). Stroke incidence, risk factors and mortality rates in Northern Cyprus. Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi Nöroloji Kliniği & Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı.

Usar İncirli, S. (2019, 18-19 Mayıs). Gerçekte kaç yaşındasınız? [Bildiri]. 8. Multipl Sklerozda Kognisyon Sempozyumu, MS Araştırma Derneği, İzmir.

B. Web sitesi

1000kitap. (t.y.). Aynı Masada Yarım Asır. https://1000kitap.com/kitap/ayni-masada-yarim-asir--445196 adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

1000kitap. (t.y.). Düşlerim Düşüncelerim. https://1000kitap.com/kitap/duslerim-dusuncelerim--271352 adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

1000kitap. (t.y.). Kulüp. https://1000kitap.com/kitap/kulup--445165 adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Barut, P. (2019, 29 Temmuz). Gökyüzünden Meclise: Yasemin Öztürk. Havadis Gazetesi. https://www.havadiskibris.com/gokyuzunden-meclise-yasemin-ozturk/ adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Cumhuriyetçi Türk Partisi. (2026, 24 Mart). Özdenefe: Turizm için herhangi bir adım atılmadı [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=aSbCc9HOfOc adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Cumhuriyetçi Türk Partisi. (2026, 25 Kasım). Çolakoğlu: Öğretmenler Direnişin Simgesi. https://www.yeniduzen.com/sifa-colakoglu-haberleri.htm adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Gündem Kıbrıs. (2023, 4 Eylül). Bahar Sancar’ın Konuğu UBP Milletvekili Yasemin Öztürk [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=ejs7NOsODyc adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Havadis Gazetesi. (t.y.). Onur Borman (Yazar Arşivi). https://www.havadiskibris.com/author/onurborman/ adresinden 21 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

KKTC Telsim. (2021, 23 Kasım). Ayla Halit Kazım Belgeseli [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=1V9z2t1PD4E adresinden 3 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Kıbrıs Postası Gazetesi. (t.y.). Kıbrıs Haberleri Ana Sayfa. https://www.kibrispostasi.com adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Kıbrıs Postası Gazetesi. (2026, 22 Mayıs). Fazilet Özdenefe: Kadınların ekonomiye eşit ve etkin katılımı toplumsal refahın ön koşuludur. https://www.kibrispostasi.com/c35-KIBRIS_HABERLERI/n602788 adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Kıbrıs TV. (2024, 26 Şubat). Doktor Sibel Siber ile Yaşam [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=odEeIJ4sVs4 adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

KıbrısTarih. (t.y.). Onur Borman. https://kibristarih.com/kisiler/onur-borman/ adresinden 21 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi. (t.y.). Geçmiş Dönem Milletvekilleri Arşivi. https://cm.gov.ct.tr/GecmisMiletvekilleri adresinden 1 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi. (t.y.). Milletvekilleri Arşivi. https://cm.gov.ct.tr/Milletvekillerimiz1 adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi. (t.y.). Siyasi Parti Meclis Grupları. https://cm.gov.ct.tr/SiyasiGrup adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Siber, S. (2026, 18 Nisan). Dr. Sibel Siber, Diyalog Tv’de Detay’da gelişmeleri değerlendirdi (30 Nisan 2020) [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=zJ06jWZoCQE adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Stratejik Düşünce Enstitüsü. (2025, 30 Haziran). KKTC Milletvekili Öztürk Yahudilerin Kıbrıs’ı sessizce işgal etmeye çalıştığını açıkladı. https://www.sde.org.tr/ege-kibris/kktc-milletvekili-ozturk-yahudilerin-kibris-i-sessizce-isgal-etmeye-calistigini-acikladi-haberi-58936 adresinden 22 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı. (t.y.). Kıbrıs Meselesinin Tarihçesi, BM Müzakerelerinin Başlangıcı. https://www.mfa.gov.tr/kibris-meselesinin-tarihcesi adresinden 3 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Yenidüzen Gazetesi. (2021, 14 Haziran). Kıbrıs Meclisi’nde ilk kadın vekiller Kıbrıslıtürk’tü. https://www.yeniduzen.com/kibris-meclisinde-ilk-kadin-vekiller-kibrisliturktu-141304h.htm adresinden 3 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Yenidüzen Gazetesi. (2025, 14 Temmuz). Onur Borman’ın ‘İcraatlarım ve Yaşadıklarım’ kitabı çıktı. https://www.yeniduzen.com/onur-bormanin-icraatlarim-ve-yasadiklarim-kitabi-cikti-184797h.htm adresinden 21 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.

Yüksek Seçim Kurulu. (2025, 17 Mart). 23 Ocak 2022 Milletvekilliği Erken Genel Seçim sonuçları. https://ysk.gov.ct.tr/2025/03/17/secim-sonuclarinin-ilani-19/ adresinden 23 Mayıs 2026 tarihinde erişildi.