Ayşenur ATAK

Bu çalışma, tarih bilimi ile nümizmatik arasındaki ilişkiyi ve nümizmatiğin tarihsel araştırmalardak... devamını oku. Bu çalışma, tarih bilimi ile nümizmatik arasındaki ilişkiyi ve nümizmatiğin tarihsel araştırmalardaki yerini ele almaktadır. Yazılı kaynakların yanı sıra maddi kültür unsurlarının tarihsel bilginin inşasındaki rolü vurgulanarak, sikkelerin siyasi, ekonomik, kültürel ve ideolojik açıdan sunduğu veriler değerlendirilmiştir. Nümizmatik bulguların kronoloji oluşturma, iktidar değişimlerini izleme ve ekonomik yapıyı analiz etmedeki katkıları ortaya konulmuştur. Ayrıca sikke ikonografisi ve yazıtlarının, toplumların egemenlik anlayışı ve zihniyet dünyasının anlaşılmasında önemli bir kaynak olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak nümizmatiğin, tarih biliminin yardımcı bir alanı olmanın ötesinde, tarihsel araştırmaları derinleştiren ve çok boyutlu hale getiren temel bir disiplin olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Nümizmatik, Tarih, Sikke, Maddi Kültür, Metodoloji

Zehra İNANÇ

Bu çalışma, sosyolojinin tanımı, tarih bilimi ile ilişkisi ve Türkiye’deki gelişim süreci üzerine od... devamını oku. Bu çalışma, sosyolojinin tanımı, tarih bilimi ile ilişkisi ve Türkiye’deki gelişim süreci üzerine odaklanmaktadır. Sosyolojinin birey-toplum ilişkisini anlamada sunduğu teorik çerçeveler ele alınmakta, toplumsal normlar, uyum ve çatışma kavramları üzerinden birey ve toplum arasındaki gerilimli ilişki tartışılmaktadır. Ayrıca Émile Durkheim ve Karl Marx’ın görüşleri ışığında sosyolojinin teorik temelleri değerlendirilmiş, Doğan Ergun’un “Sosyoloji ve Tarih” adlı eseri bağlamında Türkiye’deki sosyolojik düşüncenin özgün boyutları irdelenmiştir. Son olarak, sosyolojinin ülkemize giriş süreci ve ilk terminolojik tartışmaları ele alınarak, disiplinin Türkiye’deki serüvenine tarihsel bir bakış sunulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Sosyoloji, Tarih Bilimi, Birey-Toplum İlişkisi, Doğan Ergun, Türkiye’de Sosyoloji

Gökçe ÇİFTÇİOĞLU

Bu çalışma, tarih ile siyaset bilimi arasındaki karşılıklı ilişkiyi, devletlerin yıkılışı, yeniden i... devamını oku. Bu çalışma, tarih ile siyaset bilimi arasındaki karşılıklı ilişkiyi, devletlerin yıkılışı, yeniden inşası ve savaş olgusu bağlamında ele almaktadır. Tarih, geçmişte yaşanan siyasi olayların kronolojik ve analitik incelemesini yaparken; siyaset bilimi bu olaylardan yola çıkarak güç ilişkilerini, iktidar dinamiklerini ve yönetim biçimlerini kuramsal bir çerçevede yorumlamaktadır. Devletlerin yıkılış süreçleri, savaşların nedenleri ve yeniden yapılanma evreleri, tarihsel veriler ile siyaset biliminin teorik yaklaşımları arasında güçlü bir ilişki ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, tarihsel bilgi siyaset biliminin kavramsal temelini beslerken; siyaset bilimi, tarihsel olayların neden-sonuç ilişkisini anlamada analitik bir araç işlevi görmektedir.Anahtar Kelimeler: Tarih, Siyaset Bilimi, Devlet, Savaş, Yeniden İnşa, Uluslararası Sistem

Hacer ÖZ

Sanat tarihi, sanat ve tarih disiplinlerinin kesişim noktasında yer alan, görsel materyaller aracılı... devamını oku. Sanat tarihi, sanat ve tarih disiplinlerinin kesişim noktasında yer alan, görsel materyaller aracılığıyla geçmişi anlamayı amaçlayan geniş bir alandır. Bu disiplin, yalnızca estetik değerleri incelemekle kalmaz; aynı zamanda eserlerin ortaya çıktığı toplumsal, kültürel ve politik bağlamı da değerlendirir. Sanatın tarih boyunca farklı dönemlerdeki anlamı, Antik Yunan’dan çağdaş sanata kadar farklılık göstermiştir. Sanat tarihçiliği, biçimsel ve bağlamsal çözümleme yöntemleriyle sanat eserlerinin çok boyutlu anlamlarını ortaya çıkarırken; arkeoloji, antropoloji, sosyoloji ve felsefe gibi disiplinlerle etkileşim hâlinde çalışır. Sanat tarihi ve tarih bilimi, birbirini tamamlayan alanlardır; yazılı belgelerin eksik kaldığı durumlarda sanat eserleri, mimari yapılar, minyatürler ve günlük kullanım nesneleri tarihsel veriler sunar. Böylece, iki disiplinin işbirliği, geçmişin daha bütünlüklü, güvenilir ve derin bir biçimde anlaşılmasına olanak tanır.Anahtar Kelimeler: Sanat, Sanat Tarihi, Tarih, Estetik, Kültürel Bağlam, Biçimsel Çözümleme, Bağlamsal Çözümleme, Görsel Materyal, Türkiye

İlayda Dicle YURDALAN

Radyo, televizyon ve sinema (RTS), yalnızca görsel-işitsel üretim alanı olmanın ötesinde tarih bilim... devamını oku. Radyo, televizyon ve sinema (RTS), yalnızca görsel-işitsel üretim alanı olmanın ötesinde tarih bilimiyle derin bir ilişki içindedir. Bu disiplin, tarihsel olayları belgeleyen, yorumlayan ve aktaran çok katmanlı bir alan olarak ortaya çıkar. Radyo, televizyon ve sinema aracılığıyla toplumsal hafıza, ulusal kimlik ve propaganda süreçleri şekillenir; tarihçiler için birincil kaynak niteliği taşır. RTS ürünleri, tarih anlatısını yeniden kurar ve olayların halk tarafından algılanışını etkiler. Türkiye örneğinde TRT arşivi, Yeşilçam filmleri ve televizyon dizileri, modern Türkiye tarihinin toplumsal, kültürel ve politik dönüşümlerini anlamak için vazgeçilmez kaynaklardır. Sonuç olarak RTS, teknik üretimin ötesinde tarihsel sorumluluk taşıyan bir disiplin olarak tarih bilimine önemli katkılar sağlar.Anahtar Kelimeler: Radyo, Televizyon, Sinema, Tarih, Kolektif Hafıza, Ulusal Kimlik, Propaganda, Türkiye, Medya Tarihi

Müşerref TURGUT

Bu makale, psikoloji ve tarih disiplinlerinin kesişiminde insan deneyimini anlamaya yönelik bir ince... devamını oku. Bu makale, psikoloji ve tarih disiplinlerinin kesişiminde insan deneyimini anlamaya yönelik bir inceleme sunmaktadır. Psikotarih yaklaşımının doğuşu, tarihsel aktörlerin psikolojik analizleri, toplumsal hareketlerin anlaşılması ve zihniyet tarihinin gelişimi üzerinden iki disiplinin birbirini nasıl tamamladığı ele alınmaktadır. Ayrıca, psikoloji biliminin tarihsel ve kültürel bağlamı dikkate alarak geçirdiği paradigma değişimi, bireylerin gelişim süreçlerinin tarihsel olaylarla bağlantısı ve modern dönemde disiplinler arası araştırmaların geldiği nokta tartışılmaktadır. Çalışma, psikoloji ve tarih arasındaki etkileşimin hem bireysel hem de toplumsal düzeyde insan davranışlarını anlamada vazgeçilmez bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.Anahtar Kelimeler: Psikoloji, Tarih, Psikotarih, Mentalite Tarihi, Psikobiyografi, Kültürel Psikoloji

Yusuf EROĞLU

Osmanlı paleografyası, Osmanlı yazı kültürünü, el yazmalarını ve kitabeleri çözümleyerek tarihî belg... devamını oku. Osmanlı paleografyası, Osmanlı yazı kültürünü, el yazmalarını ve kitabeleri çözümleyerek tarihî belgelerin okunmasını sağlayan bilim dalıdır. Bu çalışma, Osmanlı paleografyasının tarih yazımı ve tarihî olayların analizine sağladığı katkıları ele almaktadır. Osmanlı belgelerinin dilsel ve görsel özellikleri, dönemin kültürü, yasaları, savaşları ve sosyal yapısı hakkında tarihçilerin bilgi edinmesine olanak tanımaktadır. Çalışmada kağıt türleri, yazı stilleri ve Osmanlı paleografyasının öğrenilme yolları üzerinde durulmuştur. Ayrıca modern dönemde yapay zekâ uygulamalarının paleografya üzerindeki etkileri de tartışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Osmanlı Paleografyası, Tarih Yazımı, El Yazmaları, Yazı Stilleri, Kağıt Türleri

Büşra Lavin YILDIZ

Gazetecilik, yalnızca haber aktarma aracı değil, aynı zamanda toplumsal hafızayı oluşturan, bilgi ak... devamını oku. Gazetecilik, yalnızca haber aktarma aracı değil, aynı zamanda toplumsal hafızayı oluşturan, bilgi akışını sağlayan ve kamuoyu üzerinde etkili olan bir meslek alanıdır. Antik Roma’dan günümüze kadar uzanan tarihsel süreçte gazetecilik, toplumların sosyo-politik dönüşümlerinde belirleyici bir rol üstlenmiştir. Bu makalede gazetecilik mesleğinin tarihsel gelişimi, tarih bilimi ile kurduğu ilişki ve toplumsal işlevleri ele alınacaktır. Ayrıca Osmanlı İmparatorluğu’nda gazeteciliğin doğuşu ve modernleşme sürecindeki katkıları üzerinde durulacak; bilimin gelişimiyle kurduğu bağlantılar değerlendirilecektir.Anahtar Kelimeler: Gazetecilik, tarih, matbaa, Osmanlı, kamuoyu, bilim iletişimi

Pınar GÜNÜÇ

Edebiyat, tarih ve kültür arasındaki etkileşim, bir toplumun kimliğini, değerlerini ve geçmişini anl... devamını oku. Edebiyat, tarih ve kültür arasındaki etkileşim, bir toplumun kimliğini, değerlerini ve geçmişini anlamada temel bir rol oynar. Bu çalışmada edebiyatın, tarihsel belgelerle birleşerek toplumsal hafızayı nasıl şekillendirdiği; kültürün ise bu süreci nasıl taşıyıcı bir güç olarak desteklediği ele alınmaktadır. Edebiyat, bireysel ve toplumsal deneyimlerin estetik bir biçimde ifade edilmesini sağlarken, tarih nesnel bir perspektif sunar; kültür ise her iki olgunun birikimini sonraki nesillere aktarır. Makale, edebiyat ve tarih arasındaki karşılıklı ilişkiyi, kültürel bağlamda değerlendirmekte ve bu üç unsurun toplumsal bilinç oluşturmadaki önemini vurgulamaktadır.Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Tarih, Kültür, Toplumsal Hafıza, Türkiye

Kadir Yiğit ECE

Coğrafya, yalnızca yeryüzündeki doğal olayları ve dağılışlarını inceleyen bir bilim dalı olmanın öte... devamını oku. Coğrafya, yalnızca yeryüzündeki doğal olayları ve dağılışlarını inceleyen bir bilim dalı olmanın ötesinde; tarih, arkeoloji, jeoloji ve antropoloji gibi disiplinlerle yakın bir etkileşim içerisindedir. Bu etkileşim, tarihsel olayların mekânsal bağlamda analiz edilmesine olanak tanımakta ve geçmişin daha bütüncül bir biçimde anlaşılmasını sağlamaktadır. Coğrafya, tarihsel olayların yalnızca “nerede” gerçekleştiğini değil, aynı zamanda “neden” o bölgede meydana geldiğini de açıklayan bir çerçeve sunar. Bu bağlamda tarihsel coğrafya ve jeoarkeoloji gibi disiplinler, tarih ile coğrafyanın iş birliğini somutlaştırmaktadır. Nil Vadisi ve İpek Yolu gibi örnekler, coğrafi koşulların bir medeniyetin siyasi, ekonomik ve kültürel gelişiminde ne derece belirleyici olduğunu açıkça göstermektedir. Bu çalışma, coğrafya biliminin tarih bilimine olan katkılarını ve bu iki disiplinin birbirini tamamlayan doğasını incelemeyi amaçlamaktadır.Anahtar Kelimeler: Coğrafya, Tarih, Arkeoloji, Tarihsel Coğrafya, Jeoarkeoloji, Nil Vadisi, İpek Yolu

Semra ERYILDIRIM

Arkeoloji, insanlığın geçmişini maddi kültür unsurları üzerinden inceleyen, tarih bilimi ile yakın i... devamını oku. Arkeoloji, insanlığın geçmişini maddi kültür unsurları üzerinden inceleyen, tarih bilimi ile yakın ilişki içinde olan disiplinler arası bir bilim dalıdır. Bu çalışma, arkeolojinin tarih ile olan tamamlayıcı rolünü ele almakta ve disiplinin temel amaçlarını Ötzi örneği üzerinden tartışmaktadır. Yaklaşık 5000 yıl öncesine tarihlenen ve “Buz Adam” olarak adlandırılan Ötzi, Neolitik ve Kalkolitik döneme ait eşsiz bir buluntu olarak, yazısız dönem insanının yaşam biçimine dair doğrudan bilgiler sunmaktadır. Çalışmada, tarih ve arkeoloji arasındaki ilişki, arkeolojinin yanlış algılanış biçimleri ve Ötzi’nin insanlık tarihine sağladığı katkılar değerlendirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Arkeoloji, Tarih, Ötzi, Buz Adam, Maddi Kültür

Enes KARASU

Bu makale, tarihin ne olduğu, nasıl yazıldığı ve zaman içinde nasıl bir disiplin olarak geliştiği üz... devamını oku. Bu makale, tarihin ne olduğu, nasıl yazıldığı ve zaman içinde nasıl bir disiplin olarak geliştiği üzerine Ranke ve İbn Haldun'un farklı yaklaşımlarını karşılaştırarak modern tarihçiliğin temel ilkelerini ortaya koymaktadır. Makale, tarihin sadece belgelerle yazılan nesnel bir disiplin olmadığını, aynı zamanda eleştirel bir bakış açısı, toplumsal yasaları anlama ve kültürel bağlamı değerlendirme gibi unsurları da içermesi gerektiğini vurgulamaktadır. Makale, Annales Okulu gibi akımların, bu farklı yaklaşımları sentezleyerek dergi ve gazeteler gibi süreli yayınları birincil kaynak olarak kullanmasının, tarih yazımını nasıl zenginleştirdiğini açıklamaktadır. Anahtar Kelimeler: Ranke, İbn Haldun, Annales Okulu, Tarihçilik, Nesnellik, Belge Süreli Yayınlar